Hugsanaæfing þar sem nemendur ferðast til ársins 2050, ímynda sér lausnir á loftslagsvánni, hugsa aftur á bak með bakrýni, efla von, sköpun og tengsl við náttúruna og hugleiða ábyrgð mannsins. Markmið: Að hugleiða skapandi leiðir sem gætu hjálpað loftslaginu Að hugleiða um samtakamátt mannanna Að sjá fyrir sér framtíð þar sem loftslagskvíði er fortíðarvandi. Framkvæmd Árið er 2050 og við sitjum við eldhúsborðið og við látum hugann reika um liðna tíð. Nú ríkir friður í heiminum og það er liðin tíð að mannfólkið nýti auðlindir jarðar á yfirdrætti. Nú höfum við náð tökum á loftslagsbreytingum og það var nú ýmislegt sem þurfti að gerast svo það tækist. Það gerðist sérstaklega mikið þarna á milli 2021 og 2030. Hvernig fórum við að? AðferðSjá hugsanaæfingu Gunnhildar Fríðu í loftslagsverkfallinu. Nemendur geta skrifað niður nokkrar hugleiðingar á blað og gert hugarkort í sameiningu Um aðferðina: Bakrýni (Backcasting) er aðferð til að hanna framtíðina. Byrjað er að lýsa hvernig hin “fullkomna” framtíð – eða æskilega staða sé og svo er unnið aftur á bak og kennsl borin á þau verkefni, aðgerðir og aðferðir sem gerðu það að verkum að framtíðin varð að veruleika. Leiðarspurningar bakrýni eru; „Ef við viljum ná ákveðnu markmiði, hvaða aðgerða þarf að grípa til að komast þangað?“ og „Hvað þarf að gera til þess að þessi framtíð verið að veruleika og tengist nútíðinni?“.
Skelin
Nemendur vinna með loftslags- eða umhverfisvandamál sem þau velja sér sjálf eða hafa unnið með í öðru verkefni eins og t.d. Kryfjum vandamálið. Nemendur skoða mismunandi leiðir til að bregðast við vandamálunum og greina hvaða aðgerðir einstaklingar, fjölskyldur, skólar, sveitarfélög og stjórnvöld geta farið í.
Jafningjafræðsla – umhverfismál
Nemendur velta fyrir sér hvað felst í umhverfisvænum lífstíl, kynna sér málið og útbúa námskeið fyrir jafnaldra eða almenning.
Sjálfbærnidagar
Nemendur sjá um að skipuleggja sjálfbærnidaga fyrir unglingastig grunnskóla, framhaldsskóla eða háskóla. Um er að ræða einn til tvo heila kennsludaga og sjá nemendur um að skipuleggja viðburði fyrir samnemendur sína, fá fyrirlesara, sýna kvikmyndir, hafa kynningarbása, vinnustofur, veggspjöld o.s.frv.
Hjálpum fyrirtækjum og stjórnvöldum
Í þessu verkefni skoða nemendur hvernig standa fyrirtæki og stofnanir og stjórnvöld sig þegar kemur að umhverfismálum? Nemendur fara í heimsókn í fyrirtæki eða stofnanir í nærumhverfinu og bjóða upp á umhverfismat
Kryfjum vandamálið
Í þessu verkefni vinna nemendur í hópum að því að skilgreina eitt loftslagsvandamál sem þeir velja sjálfir. Nemendur skoða vandann frá ólíkum sjónarhornum, gera hugarkort, greina orsakir og afleiðingar og meta hvaða þætti er auðvelt eða erfitt að breyta. Verkefnið hjálpar nemendum að átta sig á að loftslagsmál tengjast ekki aðeins veðurfari, heldur einnig lífríki, samfélagi, menningu, stjórnmálum og daglegu lífi fólks. Aldur: Miðstig, unglingastig og framhaldsskólastig Tími: 1-2 kennslustundir Markmið: Að nemendur geti skoðað loftslagsvandamál frá ýmsum hliðum, skilgreint vandann og greint orsakasamhengi. Að nemendur geti unnið saman í hóp, tekið þátt í þankahríð og skipulagt hugmyndir á hugarkorti. Að nemendur geti metið hvaða þættir eru auðveldir eða erfiðir að breyta og valið viðfangsefni sem þeir vilja vinna frekar með í framhaldsverkefnum. Framkvæmd: Kennari skipuleggur 3–4 manna hópa.Nemendur velja loftslagsvandamál á einn af eftirfarandi vegu: Leið 1: Hópur velur saman:Nemendur ræða og ákveða sameiginlegt vandamál. Leið 2: Val eftir áhugasviði:Allir skrifa eitt vandamál á miða. Kennari flokkar miðana og býr til hópa eftir sameiginlegum áhuga. 1. Skilgreinum vandamálið Hópurinn reynir að skilgreina: Kennari styður við umræðu og tryggir að allir fái að tjá sig. Mikilvægt er að skrifa allt niður án þess að dæma hvort það sé „rétt“ eða „rangt“. 2. Gerð hugarkorts – þankahríð Nemendur setja vandamálið í miðjuna og safna hugmyndum um: Allir leggja sitt af mörkum, ekkert rétt eða rangt. Því meiri breidd því betra. Nemendur skoða hugarkortið og lita þætti eftir því hversu erfitt er að breyta þeim. Hópar ræða saman um hvers vegna sumt er erfitt en annað auðvelt. Nemendur velja nú einn þátt úr hugarkortinu sem er gulur eða grænn.Þessi þáttur verður viðfangsefni í framhaldsverkefnum (t.d. Skelin, Umhverfisfréttafólk.). Kennari hvetur nemendur til að velja þátt sem þeir hafa áhuga á og trúa að þeir geti haft áhrif á.Umræður Umræður Að loknu verkefninu eða milli verkþátta er gott að ræða m.a.: Dæmi um vandamál sem nemendur geta valið Miklum mat er hent í skólanum. Kjötframleiðsla hefur mikil umhverfisáhrif. Bruni jarðefnaeldsneytis veldur hlýnun jarðar. Stórfyrirtæki sem menga mikið beina ábyrgðinni oft að einstaklingum. Mengandi alþjóðafyrirtæki eru með starfsemi á Íslandi. Stjórnvöld leyfa mengun stórfyrirtækja en leggja áherslu á persónuleg markmið einstaklinga. Endurvinnsla í skólanum er óskipulögð eða illa nýtt. Of mikið rusl safnast í skólanum eftir hádegismat. Mikið af raftækjum er hent í stað þess að gera við þau. Ljós og tæki eru skilin eftir í sambandi í kennslustofum, sem veldur orkusóun. Flutningur á mat og vörum langar vegalengdir eykur losun gróðurhúsalofttegunda. Vaxandi rafnotkun í samfélaginu kallar á aukna orkuvinnslu. Vistkerfi eins og votlendi hverfa vegna framkvæmda eða ræktunar. Mengun hafsins ógnar lífríki fiska og fugla. Loftslagsbreytingar valda súrnun sjávar, sem hefur áhrif á líf í hafi. Engar aðgerðir eru til að sporna við sóun á skólalóð (t.d. illa gengið um, brotnir bekkir, ónýtt efni). Lítið samráð er í skólanum við nemendur um umhverfismál.
